Tấm pin yếu đi bao nhiêu mỗi năm
Tấm pin không "hết hạn" vào một ngày nào đó mà giảm công suất từ từ do tế bào silic, lớp màng bọc và mối hàn già đi dưới nắng, nhiệt và ẩm. Mức giảm này gọi là suy giảm hiệu suất, tính bằng phần trăm mỗi năm.
Tổng quan của Jordan và Kurtz (Phòng thí nghiệm Năng lượng tái tạo quốc gia Mỹ, 2013) gom gần 2.000 số đo suy giảm ngoài trời và cho trung vị 0,5%/năm; trung bình cao hơn, khoảng 0,8%/năm, do một nhóm sản phẩm kém kéo lên. Công cụ tính giá trên web SOLIQ dùng mức 0,5%/năm. Hình dưới so hai mức này trong 25 năm.
Sau 25 năm, chênh lệch giữa hai đường là khoảng 6,4 điểm phần trăm công suất. Không lớn trong một năm, nhưng cộng dồn cả vòng đời thì đáng kể — đó là lý do nên chọn tấm có phiếu bảo hành hiệu suất rõ ràng hơn là chỉ nhìn giá. Một lưu ý: tiêu chuẩn kiểm định thiết kế tấm pin IEC 61215 tự ghi rằng kết quả thử nghiệm không dự đoán định lượng được tuổi thọ, nên con số suy giảm thực tế vẫn phải dựa vào số đo ngoài trời và bảo hành của hãng.
Tuổi thọ từng bộ phận
| Bộ phận | Bảo hành thường gặp | Ghi chú |
|---|---|---|
| Tấm pin | Hiệu suất 25 năm; sản phẩm 10–12 năm theo nhà sản xuất | Vẫn phát sau 25 năm, công suất thấp hơn |
| Biến tần | Tuỳ hãng và dòng, ngắn hơn tấm pin | Thường là thiết bị phải thay đầu tiên trong vòng đời hệ |
| Pin lưu trữ LiFePO4 | Theo năm hoặc số chu kỳ, tuỳ hãng | Bền hơn khi đặt nơi mát, không xả cạn thường xuyên |
| Khung, kẹp, bu lông | Theo nhà cung cấp; thi công SOLIQ 2 năm | Nhôm, thép mạ, inox; vùng ven biển cần kiểm gỉ |
| Dây dẫn, đầu nối | Theo thi công | Kiểm đầu nối khi bảo trì định kỳ |
Pin lưu trữ có cách tính tuổi riêng theo số chu kỳ và độ xả sâu, đã giải thích ở bài pin lưu trữ LiFePO4 cho gia đình. Biến tần nên đặt nơi thoáng, tránh nắng chiếu trực tiếp; cách chọn biến tần có ở bài chọn biến tần hybrid.
Một hệ 6 kWp qua 25 năm
Lấy hệ hybrid 6 kWp (10 tấm 600 Wp) giá tham khảo 105 triệu đồng, hoá đơn giả định 1,5 triệu đồng/tháng ở Hà Nội. Mỗi năm sản lượng giảm 0,5%, giá điện tăng 5%, chi phí vận hành 1% giá hệ — đúng các giả định công cụ báo giá đang dùng.
Vuốt ngang để xem đủ bảng
| Năm | Công suất còn lại | Sản lượng năm | Tiền điện giảm/năm | Lũy kế (đã trừ vận hành) |
|---|---|---|---|---|
| Năm 1 | 99,5% | 6.328 kWh | 17,7 triệu đồng | 16,7 triệu đồng |
| Năm 5 | 97,5% | 6.203 kWh | 21,1 triệu đồng | 91,6 triệu đồng |
| Năm 10 | 95,1% | 6.049 kWh | 26,3 triệu đồng | 207,0 triệu đồng |
| Năm 15 | 92,8% | 5.899 kWh | 32,7 triệu đồng | 351,8 triệu đồng |
| Năm 20 | 90,5% | 5.753 kWh | 40,7 triệu đồng | 533,4 triệu đồng |
| Năm 25 | 88,2% | 5.611 kWh | 50,7 triệu đồng | 760,7 triệu đồng |
Trong 25 năm hệ làm ra khoảng 149,1 nghìn kWh, năm cuối vẫn còn khoảng 89% sản lượng năm đầu. Theo cách tính này tiền điện giảm cộng dồn vượt giá hệ vào khoảng năm thứ 6. Khi tính cho cả vòng đời, nhớ trừ thêm chi phí thay biến tần (và pin, nếu có) theo báo giá thiết bị lúc đó. Đây là ước tính theo giả định, không phải cam kết; muốn xem đúng hoá đơn nhà mình, dùng công cụ tính hoàn vốn.
Đọc phiếu bảo hành thế nào
- Bảo hành sản phẩm và bảo hành hiệu suất là hai mục khác nhau. Bảo hành sản phẩm che lỗi vật liệu, lỗi chế tạo; bảo hành hiệu suất cam kết công suất tối thiểu ở từng mốc năm. Hỏi rõ cả hai.
- Xem mức phần trăm ở năm 25 và mức giảm năm đầu ghi trong phiếu — mỗi hãng, mỗi dòng tấm ghi khác nhau.
- Bảo hành thiết bị do hãng, bảo hành thi công do đơn vị lắp. SOLIQ bảo hành phần thi công, khung, đấu nối 2 năm; thiết bị theo phiếu của nhà sản xuất (xem chế độ bảo hành trong báo giá).
- Giữ số seri và hoá đơn thiết bị. Khi cần đổi tấm hay biến tần, hãng sẽ hỏi seri và ngày lắp.
Điều gì làm hệ chóng xuống cấp
- Giẫm lên tấm pin khi vệ sinh, sửa mái: gây nứt vi mô trong tế bào, mắt thường không thấy nhưng sản lượng giảm dần.
- Bóng che cục bộ kéo dài (lá cây, phân chim, dây điện vắt ngang): làm một phần tấm nóng lên bất thường.
- Đầu nối không cùng loại, siết không đúng: tăng điện trở tiếp xúc, nóng đầu nối theo thời gian.
- Biến tần đặt chỗ nóng, bí: thiết bị điện tử làm việc ở nhiệt độ cao lâu ngày nhanh hỏng hơn.
- Không ai xem sản lượng: một chuỗi pin hỏng có thể kéo dài nhiều tháng nếu không ai mở ứng dụng giám sát.
Việc cần làm định kỳ có ở bài vệ sinh, bảo trì tấm pin; cấu tạo từng bộ phận ở bài cấu tạo hệ thống điện mặt trời. Nhà ở Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh có thể xem công trình đã lắp gần nhà ở các trang Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh.
