Bước 1: đổi hoá đơn ra kWh
Hệ điện mặt trời thay số kWh, không thay số tiền, nên việc đầu tiên là biết nhà mình dùng bao nhiêu kWh mỗi tháng. Cách chính xác nhất là đọc dòng "điện năng tiêu thụ" trên hoá đơn của 6–12 tháng gần nhất, vì tháng hè dùng điều hoà cao hơn hẳn tháng đông. Nếu chỉ nhớ số tiền, có thể chia cho giá bình quân mà công cụ báo giá của SOLIQ đang dùng (2.800 đồng/kWh):
- • 2 triệu/tháng ≈ 714 kWh/tháng, khoảng 24 kWh mỗi ngày.
- • 3 triệu/tháng ≈ 1.071 kWh/tháng, khoảng 36 kWh mỗi ngày.
- • 5 triệu/tháng ≈ 1.786 kWh/tháng, khoảng 60 kWh mỗi ngày.
Giá điện sinh hoạt tính bậc thang nên giá bình quân thực của mỗi nhà khác nhau một chút; số kWh ghi trên hoá đơn luôn là số chuẩn nhất.
Bước 2: công suất cho hoá đơn 2, 3, 5 triệu
Ở Hà Nội mỗi kWp phát khoảng 1.060 kWh/năm (mô phỏng PVGIS), tức khoảng 88 kWh mỗi tháng. Chia điện năng cả năm cho con số này ra công suất để "phủ" đủ 100%; cột bên cạnh là công suất mà bảng giá gợi ý.
Vuốt ngang để xem đủ bảng
| Hoá đơn | kWh/tháng | Phủ đủ 100% | Bảng giá gợi ý | Hoà lưới | Hybrid |
|---|---|---|---|---|---|
| 2 triệu/tháng | 714 | 8,1 kWp | 8 kWp (14 tấm) | 76 triệu đồng | 116 triệu đồng |
| 3 triệu/tháng | 1.071 | 12,1 kWp | 10 kWp (17 tấm) | 92 triệu đồng | 138 triệu đồng |
| 5 triệu/tháng | 1.786 | 20,2 kWp | 15 kWp (25 tấm) | 130 triệu đồng | 187 triệu đồng |
Hệ gợi ý thường nhỏ hơn mức phủ 100%, có chủ ý. Lý do nằm ở bước 3: phần điện dùng ban đêm hệ hoà lưới không thay được. Muốn xem chi phí và hoàn vốn chi tiết của từng cỡ, đọc bài hệ 5, 6, 10 kWp: chi phí, sản lượng, hoàn vốn.
Bước 3: nhà mình dùng điện ban ngày bao nhiêu
Tấm pin chỉ phát lúc có nắng. Với hệ hoà lưới (không pin), tiền tiết kiệm phụ thuộc phần điện dùng ban ngày; với hệ hybrid, điện dư ban ngày nạp vào pin để dùng buổi tối. Bảng dưới tính theo đúng cách của công cụ báo giá, cho ba mức dùng ban ngày:
Vuốt ngang để xem đủ bảng
| Hoá đơn | Hệ | Hoà lưới, dùng ngày 30% | 50% | 70% | Hybrid |
|---|---|---|---|---|---|
| 2 triệu | 8 kWp | 0,60 triệu đồng | 1,00 triệu đồng | 1,40 triệu đồng | 1,98 triệu đồng |
| 3 triệu | 10 kWp | 0,90 triệu đồng | 1,50 triệu đồng | 2,10 triệu đồng | 2,47 triệu đồng |
| 5 triệu | 15 kWp | 1,50 triệu đồng | 2,50 triệu đồng | 3,50 triệu đồng | 3,71 triệu đồng |
Nhà có người ở cả ngày, bán hàng tại nhà, chạy máy bơm, điều hoà ban ngày thì dùng ngày cao (60–70%), hoà lưới là đủ. Hai vợ chồng đi làm, con đi học, điện dồn vào buổi tối thì dùng ngày thấp (dưới 40%) — khi đó hybrid có pin lưu trữ mới lấy lại được phần lớn tiền điện. So sánh chi tiết ở trang hệ thống hybrid lưu trữ.
Vì sao không nên lắp đủ 100% hoá đơn
- • Điện dư không bán được bao nhiêu. Theo Nghị định 243/2026/NĐ-CP sửa Nghị định 58/2025/NĐ-CP, điện mặt trời mái nhà tự dùng chỉ được bán phần dư không quá 50% sản lượng, theo giá điện năng thị trường bình quân năm trước — thấp hơn giá điện sinh hoạt mình đang trả.
- • Mùa hè dư, mùa đông thiếu. Mỗi kWp ở Hà Nội phát khoảng 60 kWh trong tháng 1 và 59 kWh trong tháng 2, nhưng tới 111 kWh trong tháng 5. Lắp đủ cho mùa đông thì mùa hè dư nhiều.
- • Phần điện ban đêm đắt nhất để thay. Điện dùng ban ngày thay trực tiếp bằng tấm pin; điện dùng ban đêm phải có pin lưu trữ mới thay được, nên lắp thêm tấm cho phần này mà không có pin thì chỉ ra điện dư.
Ngược lại, nên chọn lớn hơn một bậc khi sắp mua thêm điều hoà, xe điện, hoặc mở kinh doanh tại nhà: lắp một lần đủ cỡ rẻ hơn lắp thêm sau.
Mái nhà có đủ chỗ không
Mỗi tấm 600 Wp chiếm khoảng 2,7 m². Hệ 8 kWp cần khoảng 38 m², hệ 10 kWp khoảng 46 m², hệ 15 kWp khoảng 68 m² — chưa tính lối đi vệ sinh, téc nước, phòng tum và bóng nhà bên cạnh. Mái không đủ chỗ thì lắp theo diện tích mái, ưu tiên hybrid để tận dụng hết từng kWh. Kỹ sư đo thực tế khi khảo sát; trước đó có thể thử báo giá online theo hoá đơn.
